Σε συμφωνία έφτασε αργά το βράδυ η κυβέρνηση με το κουαρτέτο των δανειστών για τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας.
Πρόκειται για προστασία δύο κατηγοριών, η αφορά τους δανειολήπτες με χαμηλό και η άλλη αυτούς με μεσαίο εισόδημα. Εξερχόμενος των διαπραγματεύσεων υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος τόνισε πως «κλείσαμε σε όλα, και τα 48 προαπαιτούμενα».
Το νέο πλαίσιο αναμένεται να προσφέρει βέβαιη προστασία για μεικτά εισοδήματα από 8.180 για τον άγαμο, 13.917 για το ζευγάρι και 20.639 ευρώ για τετραμελή οικογένεια και για αντικειμενική αξία ακινήτου έως 170.000 ευρώ. Πρόκειται για το 25% των δανειοληπτών με «κόκκινα» στεγαστικά δάνεια (περίπου 100.000 δάνεια). Ταυτόχρονα, το κράτος ετοιμάζει έναν «κουμπαρά» 100 εκατ. ευρώ για φτωχούς και άνεργους δανειολήπτες, οι οποίοι δεν μπορούν να αποπληρώνουν ούτε την ελάχιστη δόση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τη δόση θα καταβάλλει το κράτος.
Στη δεύτερη κατηγορία, η οποία αφορά σε ένα επιπλέον 35% των δανειοληπτών, προβλέπεται μια αξιολόγηση της θέσης του δανειολήπτη (τεστ αποτίμησης περιουσίας) που θα ενέχει τον κίνδυνο πλειστηριασμού της πρώτης κατοικίας εάν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις και εάν ο δανειολήπτης κριθεί μη συνεργάσιμος μετά την υπαγωγή του στον νόμο.
Αφορά σε εισοδήματα 13.906 ευρώ για τον άγαμο, 23.659 ευρώ για το ζευγάρι και 35.086 ευρώ για την τετραμελή οικογένεια, και αντικειμενική αξία ακινήτου έως 230.000 ευρώ. Ο δανειολήπτης θα έχει σταθερή δόση για τρία χρόνια.
Τέλος, θα υπάρχουν ασφαλιστικές δικλείδες για τους «στρατηγικούς κακοπληρωτές» (ο αριθμός τους είναι μεγάλος, σύμφωνα με τους θεσμούς) και είναι πιθανόν να ζητήσει η σχετική τράπεζα ανανέωση όλων των φακέλων των δανείων για να αποτιμήσει κατά περίπτωση την εισοδηματική και περιουσιακή κατάσταση του δανειολήπτη.
Με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία, υπάρχουν περίπου 1.200.000 στεγαστικά δάνεια, εκ των οποίων τα 400.013 δάνεια έχουν «κοκκινίσει», με περίπου 170.000 από αυτούς τους δανειολήπτες έχουν υποβάλει αίτηση υπαγωγής στον «νόμο Κατσέλη».
ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΈΝΑ το πολυνομοσχέδιο θα προβλέπει:
1. Ποια ακίνητα θα βγαίνουν σε πλειστηριασμό και ποια όχι:
- από πλειστηριασμούς θα εξαιρείται μόνον η πρώτη (ή κύρια) κατοικία, δηλαδή όχι τα εξοχικά ή δευτερεύουσες κατοικίες. Θα την σώσουν το 25% των δανειοληπτών. Δεδομένου ότι στην κυβέρνηση υπολογίζουν ότι από τα 1.200.000 ενεργά δάνεια, δεν εξυπηρετούνται περίπου τα 400.000 και τα 170.000 από αυτά υπάγονται (ή εκκρεμούν να υπαχθούν) στο Νόμο Κατσέλη, θα μπορέσουν να διασωθούν περίπου 150.000-200.000 σπίτια. Με άλλα λόγια, τουλάχιστον 30.000-50.000 σπίτια θα αλλάξουν χέρια, μέσω πλειστηριασμών.
- αυτόματη και πλήρη προστασία θα απολαμβάνουν μόνον οι πιο φτωχοί. Αυτοί θα επιλεγούν με βάση το εισόδημα και την αντικειμενική αξία του σπιτιού. Θα πρέπει η αντικειμενική αξία του σπιτιού να μην ξεπερνά τις 170.000 ευρώ και το δηλωθέν εισόδημα τα 8.180 ευρώ προκειμένου για άγαμο, ή τα 13.917 για ζευγάρι χωρίς παιδιά, ή 17.278 ευρώ για οικογένεια με ένα παιδί, ή τα 20.639 ευρώ για οικογένεια με δύο παιδιά και άνω (σσ: το όριο δεν αυξάνεται παραπάνω όσα παιδιά και αν έχει παραπάνω η οικογένεια)! Υπολογίζεται ότι στην κατηγορία αυτή εμπίπτουν περίπου 100.000 δανειολήπτες (το 25% των κόκκινων δανείων).
- αν οι δανειολήπτες αυτής της κατηγορίας δεν μπορούν να πληρώσουν τίποτε ή ούτε την ελάχιστη δόση, το κράτος ετοιμάζει "κουμπαρά" 100 εκατ. ευρώ για να πληρώσει το ίδιο τα λεφτά των δόσεων στις τράπεζες.
- όποιος ξεπερνά έστω και κατά ένα ευρώ τα όρια εισοδήματος και περιουσίας, αλλάζει κατηγορία και απειλείται με πλειστηριασμό. Περίπου 100.000-150.000 δανειολήπτες θα προσπαθήσουν όμως να ενταχθούν στην δεύτερη «ταχύτητα» προστασίας, εφόσον εκπληρούν τα ειδικά όρια που θα προβλεφθούν.
- στην δεύτερη κατηγορία θα ανήκουν όσοι έχουν ελαφρώς υψηλότερα εισοδήματα από την πρώτη και συγκεκριμένα, αν έχουν σπίτι αντικειμενικής αξίας έως 230.000 ευρώ και εφόσον δηλώνουν στην εφορία 13.906 ευρώ προκειμένου για άγαμο, 23.659 ευρώ για ζευγάρι, 29.372 ευρώ για οικογένεια με 1 παιδί ή 35.086 ευρώ για οικογένεια με επιπλέον παιδιά, όσα και αν είναι αυτά (πχ τρίτεκνες, πολύτεκνες κλπ).
- στην περίπτωση αυτή, δεν υπάρχει αυτόματη προστασία. Ο δανειολήπτης θα πρέπει να περάσει από ειδικά «τεστ». Προβλέπεται αξιολόγηση της θέσης του δανειολήπτη (το λεγόμενο "τεστ αποτίμησης περιουσίας"), αν ο δανειολήπτης κριθεί συνεργάσιμος με την τράπεζα, αν πλήρωνε κανονικά πριν την κρίση κλπ.
- ο δανειολήπτης θα έχει σταθερή δόση για τρία χρόνια, έως το τέλος του 2018. Μετά θα υπάρξει αναθεώρηση του συστήματος και των ορίων.
- την δόση θα την συμφωνήσουν διαδικαστικά τράπεζα και δανειολήπτης. Θα εξαρτάται από τα οικονομικά στοιχεία του δανειολήπτη αλλά και ως ποσοστό επό της τρέχουσας εμπορικής αξίας της κατοικίας. Και τα δύο στοιχεία που καθορίζουν την δόση, θα τα υπολογίζει η τράπεζα (πχ μέσω εμπειρογνωμόνων εκτιμητών, μεσιτών κλπ).
- σε περίπτωση που η τρέχουσα εμπορική αξία είναι –λόγω κρίσης- κατώτερη της αντικειμενικής που είχε συμφωνηθεί στα συμβόλαια αγορά της κατοικίας, τότε και το δάνειο θα προσαρμόζεται σε αυτήν. Άρα το δάνειο θα «κουρεύεται» και θα μειώνεται στην εμπορική αξία αντί της αντικειμενικής στην οποία είχε υπολογιστεί το κάθε ακίνητο.
- από πλειστηριασμούς θα εξαιρείται μόνον η πρώτη (ή κύρια) κατοικία, δηλαδή όχι τα εξοχικά ή δευτερεύουσες κατοικίες. Θα την σώσουν το 25% των δανειοληπτών. Δεδομένου ότι στην κυβέρνηση υπολογίζουν ότι από τα 1.200.000 ενεργά δάνεια, δεν εξυπηρετούνται περίπου τα 400.000 και τα 170.000 από αυτά υπάγονται (ή εκκρεμούν να υπαχθούν) στο Νόμο Κατσέλη, θα μπορέσουν να διασωθούν περίπου 150.000-200.000 σπίτια. Με άλλα λόγια, τουλάχιστον 30.000-50.000 σπίτια θα αλλάξουν χέρια, μέσω πλειστηριασμών.
- αυτόματη και πλήρη προστασία θα απολαμβάνουν μόνον οι πιο φτωχοί. Αυτοί θα επιλεγούν με βάση το εισόδημα και την αντικειμενική αξία του σπιτιού. Θα πρέπει η αντικειμενική αξία του σπιτιού να μην ξεπερνά τις 170.000 ευρώ και το δηλωθέν εισόδημα τα 8.180 ευρώ προκειμένου για άγαμο, ή τα 13.917 για ζευγάρι χωρίς παιδιά, ή 17.278 ευρώ για οικογένεια με ένα παιδί, ή τα 20.639 ευρώ για οικογένεια με δύο παιδιά και άνω (σσ: το όριο δεν αυξάνεται παραπάνω όσα παιδιά και αν έχει παραπάνω η οικογένεια)! Υπολογίζεται ότι στην κατηγορία αυτή εμπίπτουν περίπου 100.000 δανειολήπτες (το 25% των κόκκινων δανείων).
- αν οι δανειολήπτες αυτής της κατηγορίας δεν μπορούν να πληρώσουν τίποτε ή ούτε την ελάχιστη δόση, το κράτος ετοιμάζει "κουμπαρά" 100 εκατ. ευρώ για να πληρώσει το ίδιο τα λεφτά των δόσεων στις τράπεζες.
- όποιος ξεπερνά έστω και κατά ένα ευρώ τα όρια εισοδήματος και περιουσίας, αλλάζει κατηγορία και απειλείται με πλειστηριασμό. Περίπου 100.000-150.000 δανειολήπτες θα προσπαθήσουν όμως να ενταχθούν στην δεύτερη «ταχύτητα» προστασίας, εφόσον εκπληρούν τα ειδικά όρια που θα προβλεφθούν.
- στην δεύτερη κατηγορία θα ανήκουν όσοι έχουν ελαφρώς υψηλότερα εισοδήματα από την πρώτη και συγκεκριμένα, αν έχουν σπίτι αντικειμενικής αξίας έως 230.000 ευρώ και εφόσον δηλώνουν στην εφορία 13.906 ευρώ προκειμένου για άγαμο, 23.659 ευρώ για ζευγάρι, 29.372 ευρώ για οικογένεια με 1 παιδί ή 35.086 ευρώ για οικογένεια με επιπλέον παιδιά, όσα και αν είναι αυτά (πχ τρίτεκνες, πολύτεκνες κλπ).
- στην περίπτωση αυτή, δεν υπάρχει αυτόματη προστασία. Ο δανειολήπτης θα πρέπει να περάσει από ειδικά «τεστ». Προβλέπεται αξιολόγηση της θέσης του δανειολήπτη (το λεγόμενο "τεστ αποτίμησης περιουσίας"), αν ο δανειολήπτης κριθεί συνεργάσιμος με την τράπεζα, αν πλήρωνε κανονικά πριν την κρίση κλπ.
- ο δανειολήπτης θα έχει σταθερή δόση για τρία χρόνια, έως το τέλος του 2018. Μετά θα υπάρξει αναθεώρηση του συστήματος και των ορίων.
- την δόση θα την συμφωνήσουν διαδικαστικά τράπεζα και δανειολήπτης. Θα εξαρτάται από τα οικονομικά στοιχεία του δανειολήπτη αλλά και ως ποσοστό επό της τρέχουσας εμπορικής αξίας της κατοικίας. Και τα δύο στοιχεία που καθορίζουν την δόση, θα τα υπολογίζει η τράπεζα (πχ μέσω εμπειρογνωμόνων εκτιμητών, μεσιτών κλπ).
- σε περίπτωση που η τρέχουσα εμπορική αξία είναι –λόγω κρίσης- κατώτερη της αντικειμενικής που είχε συμφωνηθεί στα συμβόλαια αγορά της κατοικίας, τότε και το δάνειο θα προσαρμόζεται σε αυτήν. Άρα το δάνειο θα «κουρεύεται» και θα μειώνεται στην εμπορική αξία αντί της αντικειμενικής στην οποία είχε υπολογιστεί το κάθε ακίνητο.
Τι θα γίνει με τη δόση
Σημειώνεται πως, όπως έχει ανακοινώσει ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ, σήμερα, Τρίτη, θα συνεδριάσει το EuroWorking Group ώστε να κάνει επισκόπηση των συμφωνηθέντων.
Η εκταμίευση των 12 δισ. ευρώ, όπως ειπώθηκε, αναμένεται να εγκριθεί από το EWG σήμερα, αλλά τα χρήματα θα εκταμιευθούν όταν υπάρξει συμφωνία και για τις συνολικές ανάγκες των τραπεζών.
Ταυτόχρονα με τη συνεδρίαση του EWG, σήμερα αναμένεται η κατάθεση στη Βουλή του πολυνομοσχεδίου – σκούπα με τα προαπαιτούμενα, ανάμεσά τους και οι πλειστηριασμοί, το οποίο θα εγκριθεί με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, το πιθανότερο την Πέμπτη.
Πέραν της συμφωνίας για τους πλειστηριασμούς, το νομοσχέδιο θα περιλαμβάνει τα ισοδύναμα του ΦΠΑ στην εκπαίδευση, τις αλλαγές στις 100 δόσεις κλπ.
Θα ακολουθήσει μία νέα συνεδρίαση του οργάνου την Παρασκευή ώστε να επικυρώσει τη ψήφιση του πολυνομοσχεδίου.
