Αγαπητή αναγνώστρια,
Χαίρομαι πραγματικά για τον προβληματισμό σας διότι δείχνεται ένα άτομο με
ανησυχίες για τα φλέγοντα θέματα που απασχολούν σήμερα την κοινωνία. Επίσης
θεωρώ τιμή μου να με αποκαλείτε “golden boy” αν και σας διαβεβαιώ ότι απέχω πολύ ακόμα από αυτό το χαρακτηρισμό. ...
Τα golden boys ή ελληνιστί χρυσά παιδιά
υπάρχουν σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής, όπως είναι η επιστήμη, ο
αθλητισμός, ο καλλιτεχνικός χώρος, ο επαγγελματικός χώρος, ο πνευματικός χώρος
κτλ. Όπως όμως στην οικονομία υπάρχουν αρκετά golden boys, που για αρκετούς λόγους όλοι εμείς τους
πληρώνουμε υπέρογκα ίσως ποσά χρημάτων, κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και σε άλλους
χώρους. Αρκεί να δείτε τις αμοιβές κάποιων golden ποδοσφαιριστών, τραγουδιστών, δημοσιογράφων, ιατρών, οδηγών Formula 1, επινοητών ιστοσελίδων (πχ. Facebook), λογισμικών (πχ. Windows), κτλ. Άρα δεν καταλαβαίνω το λόγο που
προσδίδετε(αι) άσχημη χροιά ειδικά σε κάποια κατηγορία από όλες τις
προαναφερθείσες.
Το σύγχρονο χρηματοπιστωτικό σύστημα εξάλλου στο οποίο αναφέρεστε κατάφερε
να δημιουργήσει τα τελευταία 20 χρόνια τέτοια εξέλιξη σε όλους τους τομείς
(επιστήμες, ποιότητα ζωής, ασφάλεια μετακινήσεων, επικοινωνία, ποιότητα
διαβίωσης) που δεν κατάφερε ποτέ κανένα άλλο σύστημα στην ιστορία της
ανθρωπότητας. Συγκριτικά αν θέλετε κοιτάξτε το επίπεδο προόδου ή εξέλιξης σε
χώρες που για χρόνια απείχαν ή απέχουν από αυτό το σύστημα (πχ. πρώην ανατολικό
μπλοκ, Κούβα) και συγκρίνετέ το με αυτό
της Γερμανίας, της Ιαπωνίας, ακόμα και της Ελλάδος. Ποιος λοιπόν δε θα αισθανόταν
υπερήφανος ως μέρος αυτού του σύγχρονου χρηματοπιστωτικού συστήματος;
Επίσης φαντάζομαι πως αντιλαμβάνεστε πως για να μιλήσουμε για τη λύση ενός
προβλήματος πρέπει πρώτα να δούμε καθαρά κάποια αίτια και πηγές του κακού. Αν
δε γίνει αυτό δε θα μας έχει γίνει μάθημα τίποτα από αυτά που περνάμε σήμερα.
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από το ευρύ παγκόσμιο περιβάλλον.
Το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι η αλήθεια πως περνάει από μια
δοκιμασία και πληρώνει τη δική του ασυδοσία (που δημιουργήθηκε κυρίως από την
άλλη πλευρά του Ατλαντικού και μεταδόθηκε παντού). Δεν υπάρχει παγκόσμιο ισχυρό
ρυθμιστικό και κανονιστικό πλαίσιο που να ελέγχει τη λειτουργία του και αυτό είναι η κύρια πληγή του.
Οι ευθύνες για αυτή την κατάσταση ΔΕΝ βαρύνουν τόσο τους οικονομολόγους,
όσο τους πολιτικούς που νομοθετούν για τα κανονιστικά πλαίσια λειτουργίας του
συστήματος. Για παράδειγμα πολλοί οικονομολόγοι έκρουαν εδώ και χρόνια τον
κώδωνα του κινδύνου για κάποια ακραία φιλελεύθερα νομοθετήματα της κυβέρνησης
Κλίντον που θα μπορούσαν να φέρουν δυσλειτουργίες και να δημιουργήσου φούσκες
στην αγορά. Δυστυχώς δεν εισακούστηκαν από την τότε πολιτική ηγεσία των ΗΠΑ...
Φαντάζομαι όμως πως ορίμασε πλέον η ώρα να μπουν κάποιοι κανόνες ώστε να
μειωθεί αυτή η ασυδοσία σε κάποια σημεία του συστήματος. Και βέβαια στη
μετάβαση αυτή είναι πιθανό να υπάρχουν επίπονοι τριγμοί. Σε μια τέτοια
κατάσταση δυστυχώς μπορεί να την πληρώνουν και χώρες που πραγματικά δε φταίνε
για την οργάνωση αυτού του συστήματος. Αυτές οι χώρες είναι οι λεγόμενοι
αδύναμοι κρίκοι.
Η Ελλάδα μια από αυτές και σε καμία περίπτωση δεν πληρώνει άδικα το τίμημα.
Ίσα ίσα που τόσα χρόνια απολάμβανε την ασυδοσία του συστήματος αυτού που της
δάνειζε αφειδώς. Τα δανεικά βέβαια δεν τα παίρνανε οι οικονομολόγοι αλλά οι
ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ. Οι οποίοι δεν τα προωθούσαν σε αναπτυξιακές για τη χώρα επενδύσεις
(τεχνολογία, παιδεία, εκσυγχρονισμό κράτους, δημόσια έργα), άλλα διορίζαν
ημετέρους στο δημόσιο, αυξάναν υπέρογκα τους μισθούς σε κατηγορίες δημοσίων
υπαλλήλων, αποκομίζαν χρήματα από «προμήθειες» και «χορηγίες» κτλ. Έτσι
ουσιαστικά σπαταλούσαν τα δανεικά λεφτά και δεν τους ένοιαζε ότι κάποτε θα
έπρεπε ο λογαρισμός να πληρωθεί.
Ο λαός άκουγε και επικροτούσε τους δημαγωγούς πολιτικούς και τα παπαγαλάκια
της δημοσιογραφίας ότι όλα πάνε καλά και ΛΟΙΔΟΡΟΥΣΕ όσους οικονομολόγους και
πολιτικούς κρούαν τον κώδωνα του κινδύνου από παλιά. Τους θεωρούσε, όπως κάνετε
και εσείς στη δημοσίευσή σας, δήθεν ειδικούς…Δεν είναι τυχαίο ότι ο λαός
επικρότησε σλόγκαν όπως το «ΤΣΟΒΟΛΑ ΔΩΣΤΑ ΟΛΑ», «ΛΕΦΤΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ», «ΒΑΛΤΕ ΤΑ
ΛΕΦΤΑ ΣΑΣ ΣΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ» την ίδια ώρα που οικονομολόγοι αλλά και πιο
συγκρατημένοι πολιτικοί (πχ Μάνος, Γιαννίτσης) πάλευαν μάταια σαν περιθωριακοί
να μαζέψουν την κατάσταση.
Προσωπικά και ο ίδιος όσες φορές σε δημόσιες και
ιδιωτικές συζητήσεις προειδοποιούσα για τις συνέπεις ατομικών αποφάσεων (πχ
επένδυση στο χρηματιστήριο με δείκτη στις 6000 μονάδες) ή κριτίκαρα άστοχες
πολιτικές αποφάσεις έπαιρνα τον τίτλο του αντικυβερνητικού ή του υπέρμετρα
απαισιόδοξου από άτομα άσχετα με το αντικείμενο της οικονομίας, που δυστυχώς
κρίνανε τα πάντα με κομματικά κριτήρια ή με βάση δικές τους εκτιμήσεις (κάτι
σαν τους πρακτικούς γιατρούς…)
Φταίμε λοιπόν αγαπητή μου αναγνώστρια σα λαός διότι όλοι
εμείς μέχρι σήμερα επικροτούσαμε δημαγωγούς πολιτικούς και ψάχναμε την αλήθεια
στα λόγια του εκάστοτε πρωθυπουργού, υπουργού και κατευθυνόμενου δημοσιογράφου.
Φταίμε διότι γινόμασταν οι ίδιοι ειδικοί σε μια νύχτα σε θέματα χρηματιστηρίου,
δημοσιονομικής πολιτικής κτλ. και επιδιώκαμε εύκολο και αθέμιτο πλουτισμό,
λοιδορώντας την άποψη της επιστημονικής κοινότητας. Φταίμε διότι κάναμε κανόνα
τη συναλλαγή με το πολιτικό σύστημα, προτάσσοντας το εγώ πάνω από το εμείς και
πάνω το μέλλον της πατρίδας!
Αυτή άραγε είναι η παιδεία μας; Δυστυχώς μάλλον
ναι! Και σήμερα ξαφνικά ανακαλύψαμε ότι μας φταίνε οι οικονομολόγοι…. Δείγμα
της παιδείας μας κι αυτό. Αυτούς πότε τους ρωτήσαμε όλα αυτά τα χρόνια; Και
τώρα ζητάμε να μας βρουν τη λύση; Ας το δεχτούμε ως σημάδι ωρίμανσης αυτό. Αν
και πάλι δεν είναι αυτοί που θα αποφασίσουν για το μέλλον της χώρας.
Για την Ελλάδα δυστυχώς εύκολος δρόμος δεν υπάρχει. Εκτιμώ ότι θα παιχτεί
ένα σκληρό πολιτικό πόκερ τις επόμενες ημέρες μεταξύ τρόικας, ΗΠΑ, ηγετών της
Ευρωπαικής Ένωσης και Ελληνικής κυβέρνησης. Εύχομαι και είμαι σχεδόν βέβαιος
ότι οι πολιτικές αποφάσεις που θα ληφθούν να δεν θα αφήσουν τη χώρα να πληρώσει
τις αμαρτίες του παρελθόντος με το χειρότερο δυνατό τρόπο, δηλαδή με πλήρη
κατάρρευση της οικονομίας και του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Πιθανότατα οι
δανειστές μας θα μας κάνουν μια γενναία έκπτωση του χρέους, λαμβάνοντας τις
κατάλληλες εγγυήσεις.
Είμαι εντούτοις σίγουρος ότι σε κάθε περίπτωση θα υπάρξει μια περαιτέρω
σημαντική μείωση του βιοτικού επιπέδου μας εώς ότου ξαναπάρει μπρός η
οικονομία. Ας μη ξεχνάμε εξάλλου πως οι πίνακες ανταγωνιστικότητας σήμερα μας
κατατάσσουν σαν οικονομία στη θέση 90 της παγκόσμιας κατάταξης, κάτω από
Αλβανία, Σκόπια, Βουλγαρία, Ρουάντα, Λίβανο, και Μποτσουάνα…
Από εκεί και πέρα εύχομαι ότι θα ξεκινήσουμε να κτίζουμε την οικονομία της
χώρας μας ορθολογικά, με έμφαση κυρίως στη βιομηχανία που έχει παραμεληθεί και
με χρηστή διαχείρηση των δημοσίων πόρων. Εύχομαι επίσης να αποφύγουμε σα λαός
τις υπερβολές του παρελθόντος και να αποκτήσουμε επιτέλους τη διάθεση να
ενημερωνόμαστε από ειδικούς σε θέματα
που δεν γνωρίζουμε. Έτσι δε θα γινόμαστε άβουλα όντα στις διαθέσεις του κάθε
καιροσκόπου δημαγωγού. Και κάτι τελευταίο: την οικονομία μιας χώρας δεν την
διαμορφώνουν 100% οι πολιτικοί και οι οικονομολόγοι.
Τη διαμορφώνουμε μέρα με
τη μέρα όλοι μας με την αποδοτικότητά μας, τη συμπεριφορά μας, τη
δημιουργικότητα και την εργατικότητά μας. Κυρίως όμως με την ορθολογική μας
συμπεριφορά και με την αίσθηση της κοινωνικής ευθύνης ως οικονομικές μονάδες.
Ας κοιτάξουμε λοιπόν όλοι μας σταδιακά να βελτιωθούμε σε αυτούς τους τομείς,
για να βοηθήσουμε τη χώρα να ανασυνταχθεί ταχύτερα.
Ελπίζω αγαπητή μου αναγνώστρια να ανταποκρίθηκα επαρκώς στις αρκετές αλλά
απολύτως εύλογες απορίες σας.
